آرزوهایی که امکان برآورده شدن دارند

وبلاگ‌نویسی یکی از نقطه‌های عطف اینترنت بود که کماکان پس از گذشت مدت‌‌ها از ارائه‌ی ایده‌ی اولیه‌ی آن با قدرت زیادی در حال پیشرفت است. وبلاگ‌نویسی در ایران با استقبال بسیار خوب کاربران مواجه شد و می‌توان گفت هم‌اکنون نیز در ایران بسیار پرطرفدار است. در این میان سرویس‌های وبلاگ‌دهی نیز با فراهم آوردن جایی که کاربران می‌توانند در آنجا به‌راحتی یک وبلاگ بسازند و نوشته‌های خودشان را در سطح دنیا منتشر کنند، نقش بسیار مهمی در جذب کاربران ایفا می‌کنند.

با توجه به همین استقبال از وبلاگ‌نویسی در ایران، شاهد پیدایش تعداد زیادی سرویس‌دهنده‌ی وبلاگ فارسی هستیم. کافی‌است به سایت پرشین‌وبلاگ سری بزنید تا با تعداد بسیار زیاد این سرویس‌دهنده‌ها آشنا شوید.

در حال حاضر معروف‌ترین سرویس‌دهنده‌های فارسی عبارتند از: بلاگفا، پرشین‌بلاگ، میهن‌بلاگ، بلاگ‌اسکای و پارسی‌بلاگ.

در این بین دو سرویس وبلاگ‌دهی خارجی نیز در بین ایرانیانیان طرافدارهای خاص خودش را دارد: بلاگر و وردپرس.

پس از ارائه‌ی زبان فارسی در این دو سرویس وبلاگ‌دهیِ غیر ایرانی، صحبت‌های زیادی در مورد مقایسه‌ی سرویس‌دهنده‌های فارسی با این نمونه‌های خارجی و بیان نقاط ضعف سایت‌های ایرانی در ارائه‌ی خدمات شد.

بر کسی پوشیده نیست که با توجه به رقابت بسیار زیاد و سرعت بالای ارائه‌ی خدمات در اینترنت، سرویس‌دهنده‌ای که بتواند خودش را با توجه به نیازهای کاربران و تکنولوژی‌های روز پیش ببرد می‌تواند در این بازارِ رقابتی، سهم خود را افزایش داده و رضایت کاربرانش را جلب کند.

با توجه به اهمیت این نکته، قصد داریم در این مطلب نگاهی داشته باشیم به جای خالی استانداردهای روز دنیا در سرویس‌دهنده‌های وبلاگ فارسی.

* در ادامه به‌جای نوشتن «سرویس‌های وبلاگ‌دهی ایرانی» از عبارت «سرویس‌های ایرانی» استفاده می‌کنیم.

طراحی استاندارد
یکی از مشکلاتی که سرویس‌های ایرانی دارند، رعایت نکردن استانداردهای ساده‌ی طراحی است که در CSS و HTML خلاصه می‌شوند.

بعد از سال‌ها از رده خارج شدن طراحی سایت با استفاده از جداول، متأسفانه هنوز شاهد این هستیم که سرویس‌های ایرانی، بسیاری از قسمت‌های سایتشان را بر مبنای جدول پیاده‌سازی می‌کنند. البته در این مقاله قصد نداریم مزایای طراحی TableLess را نسبت به طراحی بر مبنای جدول عنوان کنیم؛ ولی در این رابطه ذکر همین نکته کافی است که در طراحی جدید مبتنی بر CSS، قابلیت انعطاف‌پذیری بسیار بالاتر است و سرعت لود شدن صفحات بیشتر است.

* با استفاده از یکی از ترفندهای CSS می‌توان میزان «http request»ها را به مراتب پایین‌تر آورد.

مرورگر غیر از e آبی رنگ
یکی از مشکلاتی که باعث می‌شود خیلی از کاربران ایرانی به سرویس‌های خارجی مهاجرت کنند، پشتیبانی نکردن و یا پشتیبانیِ بد سرویس‌های ایرانی از مرورگرهایی غیر از اینترنت اکسپلورر است.

کاربری که از مرورگر فایرفاکس استفاده می‌کند، احتمالا موقع کار با سرویس‌های ایرانی به مشکلات متعددی برخورد می‌کند (با این حساب مشکلات کاربران مرورگر اپرا، سافاری یا گوگل‌کروم که جای خود دارند!).

حتی بسیاری از قالب‌های از پیش آماده شده‌ی این سرویس‌ها، فقط برای نمایش در اینترنت اکسپلورر ساخته شده‌اند.

قالب‌های متنوع و جذاب
شاید بشود گفت یکی از دلایل محبوب شدن سرویس بلاگفا، دارا بودن قالب‌های زیبا بود. با وجود تلاش‌هایی که در این‌باره شده است، باز هم کمبودهای زیادی دیده می‌شود. این سؤال همیشه مطرح است که چرا یک سرویس ایرانی نباید یک گالری قالب داشته باشد تا کاربرانش به راحتی امکان انتخاب از بین صدها قالب زیبا و جذاب را داشته باشند؛ قالب‌هایی که از نظر استانداردهای روزِ طراحی نیز در سطح مطلوب باشند.

به نظر می‌رسد شکل قالب وبلاگ می‌تواند از نظر کاربر، فاکتوری تعیین کننده در انتخاب یک سرویس وبلاگ‌دهی باشد.

استفاده از سرویس‌های آماده
استفاده از سرویس‌ها و ابزارهای آماده در سایت‌های وبلاگ‌دهی، امر قابل قبولی است که باعث صرفه‌جویی زیادی در وقت کاربران می‌شود. چرا ما باید وقت و زمانمان را صرف بهبود سرویس‌ها و خدماتی کنیم که احتمالا قبلا نسخه‌های قوی‌تری از آن ساخته شده و آماده‌ی استفاده است؟!

استفاده از این ابزارها را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد:

•  استفاده از برنامه‌ها به صورت مستقیم: به‌طور مثال یکی از مشکلات سرویس‌های ایرانی سازگار نبودن ویرایشگر متن آن‌ها با مرورگرهایی غیر از اینترنت اکسپلورر است. این در حالی است که در حال حاضر تعداد بسیار زیادی ویرایشگر برای استفاده وجود دارد و کافی‌ است آن را در سرویس خود قرار دهیم (مثلاً ویرایشگر TinyMCE).
•  استفاده از برنامه‌ها برای بهبود کیفیت کار: استفاده از فریم‌ورک‌ها و سرویس‌های واسط برای کمتر کردن زمان اجرای کار و بهبود کیفیت کار، نقش بسیار مهمی دارد؛ به‌طور مثال استفاده از سرویس gravatar برای قسمت نظرات یک سرویس‌دهنده و یا استفاده از کتابخانه‌ی jQuery برای کدهای جاوا اسکریپت و افکت‌ها. حتی به‌طور مثال سرویس وردپرس‌دات‌کام اقدام به ساخت یک شمارنده با استفاده از API‌های سرویس Google Analytic کرده است.

بهینه‌سازی برای موتورهای جستجو
امروزه هیچ‌کس نمی‌تواند از نقش پررنگ موتورهای جستجو، نظیر گوگل بگذرد. به‌طور مثال 75 درصد از بازدیدکنندگان سایت معروف ویکی‌پدیا از طریق موتورهای جستجو به این سایت وارد شده‌اند (ویکی‌پدیا هشتمین سایت پربازدید دنیاست).

به نظر می‌رسد که سرویس‌های ایرانی، زیاد به این قضیه اهمیت نمی‌دهند. البته می‌شود گفت به تازگی با تغییر ساختار پیوندها توجهاتی به این قسمت شده است، اما هنوز شاهد نقاط ضعف بسیاری در این زمینه هستیم.

پروتکل‌های xmlrpc
Xmlrpc یک پروتکل ساده است که امروزه نقش بسیار زیادی در سرویس‌دهنده‌های وبلاگ دارد. شاید بتوان گفت مهم‌ترین استفاده‌ای که هم‌اکنون از این پروتکل‌ها می‌شود، همان امکان استفاده از نرم‌افزارهای وبلاگ‌نویسی است.

شما با برنامه‌های وبلاگ‌نویسی (به‌طور مثال Windows Live Writer) می‌توانید در حالت آفلاین، مطالب خودتان را بدون مراجعه به پنل مدیریتی وبلاگتان بنویسید و مدیریت کنید.

استفاده از این ابزارها و امکان خروجی گرفتن از یک‌سری اطلاعات، باعث راحتی بیشتر کار کاربران و همچنین به‌وجود آمدن سرویس‌های جدید و هماهنگ با سیستم وبلاگ‌دهی خواهد شد.

پشتیبانی از OpenID
یکی از تکنولوژی‌هایی که به‌تازگی مورد توجه قرار گرفته است OpenID است. قصد نداریم در این مقاله به توضیح این سرویس بپردازیم، ولی با توجه به پشتیبانی سایتی مانند یاهو از این سرویس، اگر به طور مثال شما سایت‌تان را به این تکنولوژی مجهز کرده باشید، کاربران دیگر نیاز ندارند در سایت شما مراحل ثبت‌نام را انجام دهند؛ بلکه کافی ‌است به عنوان مثال با اکانت ایمیل یاهوی خود وارد سایت شوند.

البته شاید این مورد کمی بلندپروازانه باشد، اما استفاده از این سرویس حداقل برای قسمت نظرات، به نظر ضروری می‌آید.

پشتیبانی از بازتاب (ترک بک - دنبالک)
بازتاب (Trackback) یک استاندارد نسبتا جهانی برای قسمت نظرات است؛ چیزی که به‌ندرت می‌بینیم در سرویس‌های ایرانی از آن پشتیبانی شود.

برچسب‌ها (تگ‌ها)
برچسب‌ها در حقیقت کلمات کلیدی یک مطلب هستند و با توجه به اهمیت آن‌ها برای موتورهای جستجو، امروزه اهمیت بسیار بالایی دارند.

قابلیت قرار دادن برچسب در بعضی از سرویس‌های ایرانی به شکل ناقص وجود دارد، اما در سرویس‌های ایرانی استانداردهایی نظیر قرار دادن برچسب به‌صورت نامحدود، پیشنهاد نام برچسب هنگام نوشتن آن، نمایش به‌صورت ابر برچسب و... را نمی‌بینیم.

خروجی‌های RSS
خوشبختانه تمام سرویس‌های ایرانی از تکنولوژی RSS پشتیبانی می‌کنند؛ اما امروزه آن‌قدر این تکنولوژی مهم شده است که هر وبلاگ برای هر قسمت خودش یک خروجی RSS قرار می‌دهد. به‌طور مثال خروجی RSS برای:

•  دسته‌بندی‌ها
•  برچسب‌ها
•  نظرات وبلاگ
•  نظرات یک مطلب

همچنین نبود یک ابزار برای نمایشعناوین  RSS سایت‌ها یا وبلاگ‌های دیگر «مثلا در ورد پرس کاربر می‌تواند بوسیله یک ابزارک و قرار دادن Rss سایت یا وبلاگ مطالب آن‌ها یا عنوانین‌ آن‌ها را در وبلاگ خود نمایش دهد»نیز بسیار احساس می‌شود.

قسمت نظرات
باز شدن قسمت نظرات به‌صورت پنجره pop-up چیزی است که خیلی وقت است از رده خارج شده؛ اما نمایش ندادن نظرات یک مطلب در همان صفحه‌ی مطلب نیز ضعف بسیار بزرگی محسوب می‌شود.

همان‌طور که در بالا اشاره شد، استفاده از سرویس‌هایی نظیر OpenID و Gravatar برای قسمت نظرات می‌تواند کیفیت این قسمت را بالاتر ببرد. حتی می‌توان برای قسمت نظرات، از یک سرویس واسط نیز استفاده کرد.

اعتمادسازی
شاید بزرگ‌ترین مشکل سرویس‌های ایرانی، نبود و یا کمبود اعتماد کاربران به آن‌ها است. البته بروز مسائلی نظیر دزدیده شدن دومین پرشین‌بلاگ، نابود شدن بخشی از اطلاعات میهن‌بلاگ، مشکل سرورهای بلاگفا و... باعث شده است کاربران به این سرویس‌ها اعتماد کمتری نسبت به سرویس‌های خارجی داشته باشند.

در زیر به مواردی اشاره می‌کنیم که می‌تواند در بالابردن میزان اعتماد کاربران به یک سرویس نقش مهمی داشته باشد:

•  وجود یک قسمت پشتیبانی قوی و آماده‌ی پاسخگویی (به‌طور مثال در همین زمینه، چندی پیش سرویس وردپرس‌دات‌کام اقدام به راه‌اندازی قسمت پشتیبانی 24 ساعته کرد).
•  پاسخ به درخواست‌های کاربران. کاربران وردپرس می‌توانند امکاناتی را که در نظرشان است، بیان کنند و بقیه‌ی کاربران نظر خود را راجع به این پیشنهاد بنویسند و به آن نیز امتیاز دهند.
•  وجود امکان پشتیبان‌گیری از تمامی اطلاعات وبلاگ (یک نوع خروجی)
•  ارتباط نزدیک و دوستانه‌تر با کاربران
•  استفاده از زبان خودمانی‌تر برای ایجاد محیطی که کاربر احساس راحتی کند (به‌طور مثال نگاه کنید به صفحه «درباره‌ی ما»ی سرویس وردپرس‌دات‌کام و یا همین صفحه در سرویس بلاگر).
•  درگیر کردن کاربران برای بهبود سایت. وجود یک انجمن می‌تواند باعث شود خود کاربران به یکدیگر برای رفع مشکل موجود کمک کنند.
•  داشتن وبلاگ برای هر مدیر
•  ارائه‌ی اطلاعات و میزان پیشرفت و روند کار به کاربران
•  قرار دادن تصاویری از مدیران و محل کارشان

راهنمای کار با سرویس
وجود یک راهنمای کامل و مرحله‌به‌مرحله و مملو از تصویر، چیزی‌است که برای معروف شدن یک سرویس نیاز است؛ به‌طور مثال قرار دادن یک لینک در هر صفحه‌ از پنل مدیریت، جهت راهنمایی مرحله‌به‌مرحله و همراه با تصویر، برای امکانات همان قسمت، می‌تواند نقش بسیار خوبی در به‌کارگیری تمامی امکانات توسط کاربران داشته باشد.

بسیاری از کاربران از کار با قسمت‌های مختلف و ناشناخته ترس دارند؛ اما قدرتمند بودن این لینک راهنمایی، می‌تواند این ترس را به یک لذت خوب تبدیل کند.

بهبود محیط کاربری با توجه به بازخورد کاربران
یکی از مهم‌ترین دلایل برتری وب نسبت به نرم‌افزار، دریافت بازخورد سریع از کاربران است. کافی ‌است در مورد نیازها و محیط کاربری و بازخورد آن در بین کاربران تحقیق شده و در آن راستا قدم برداشته شود.

پیشنهاد می‌کنیم نگاهی به این فایل PDF بیندازید.

حرکت به سمت اجتماعی شدن
وجود یک محیط دوستانه و نزدیک در سرویس وبلاگ می‌تواند علاقه‌ی کاربران به سرویس‌دهنده را به شدت افزایش داده، کاربران بسیاری را به سمت خود بکشد. به‌طور مثال امکان پی‌گیری نظرات، پی‌گیری مطالب وبلاگ‌های محبوب، افزودن لیست دوستان و... می‌تواند گامی کوچک، اما بسیار مهم در این زمینه باشد.

پیوند با دیگر سایت‌های دنیا
استفاده از دیگر سرویس‌های آماده، می‌تواند کیفیت سرویس را بسیار بالاتر ببرد، به‌طوری که در سرویس‌های خارجی از این موارد زیاد می‌بینیم؛ مثلا استفاده از سرویس‌های آماده‌ی لینک‌های روزانه، جستجوی گوگل، اشتراک‌های گوگل‌ریدر و ...