لوله‌های یاهو

یاهو پایپز چیست؟

یاهو پایپز یک ابزار تحت وب است که در یک رابط کاربری گرافیکی که بر اساس بکش و ولش (Drag & Drop) بنا شده است. این امکان را به کاربر می‌دهد تا بتواند بدون نیاز به داشتن دانش بالای برنامه‌نویسی و مهارت‌های پیشرفته، اطلاعات را از چند منبع مختلف بگیرد، آن‌ها را ادغام، بازآوری، تجزیه‌ و تحلیل، و دستکاری کند و خروجی متناسب با نیاز خود را تحویل بگیرد.

ایده‌ی اولیه‌ی پایپز، توسط کارمند ایرانی سابق شرکت یاهو، به نام پاشا صدری و چند تن دیگر از کارمندان، در سال 2000 شکل گرفت که سرانجام نسخه‌ی آزمایشی این سرویس، در فوریه سال 2007 از طرف شرکت یاهو عرضه شد و کماکان در حالت آزمایشی قرار دارد.

این لوله‌ها چه می‌کنند؟

یاهو پایپز که از نظر کارکرد در دسته‌ی سرویس‌های mashup، همچون Microsoft Popfly و Lotus Mashups قرار می‌گیرد، این گونه است که چندین ورودی اطلاعاتی را از منابع مختلف می‌گیرد و با استفاده از ماژول‌ها و ابزارهای مخصوص خود که هر کدام عمل خاصی را انجام می‌دهند، خروجی متفاوتی از اطلاعات را بیرون می‌دهد که می‌توان آن را یک نوع remix و بازآوری متفاوت با آنچه بوده به حساب آورد.

اساس کار یاهو پایپز بر فیدهاست. در واقع این فیدها هستند که خوراک اطلاعات ورودی را در این سرویس تأمین می‌کنند و سپس کاربر با استفاده از ابزارهای موجود می‌تواند اطلاعات فیدهای ورودی را دستکاری کند و آن‌ها را به شکل دلخواه خود در بیاورد.

به طور مثال، می‌توان خروجی فید چند سایت مختلف را با یکدیگر ادغام کرد و از آن‌ها یک خروجی واحد گرفت و یا کاری کرد که خروجی فید مورد نظر، تنها شامل دسته‎‌ی به‌خصوصی از مطالب یک سایت باشند؛ مثلاً فقط اخبار ورزشی یا علمی را به ما نشان دهد یا اینکه عناوین خبری یک سایت را بگیرد و متناسب با موضوع خبر، تصاویر وقایع را از دیگر سایت‌ها دریافت کند. حتی می‌توان کاری کرد که نسخه‌ی ویدئویی یا اجرای کنسرت آهنگ‌هایی را که به آن‌ها گوش می‌کنید، در یوتیوب به شما نشان می‌دهد. خلاصه اینکه هر کاری که بخواهید، در این سرویس می‌توانید انجام بدهید.

آغازی برای لوله‌کشی!

یاهو پایپ کارکرد بسیار گسترده‌ای دارد و نمی‌شود همه‌ی آن را در یک مطلب چند خطی توضیح داد. ما در این بخش، تنها به یک معرفی اجمالی، ساده و کوتاه از یاهو پایپ می‌پردازیم تا آشنایی مختصری با رابط کاربری آن پیدا کنید.

به آدرس pipes.yahoo.com بروید و توسط اکانت یاهوی خود در آن وارد شوید. پس از بازگشت به صفحه‌ی اول بر روی Create a Pipe کلیک کنید تا وارد محیط ساخت پایپز شوید. یک میزکار بسیار ساده و خوش‌دست که از سه بخش تشکیل شده است.

1- ماژول‌ها: هر یک از این ماژول‌ها که در دسته‌های مختلف قرار گرفته‌اند، دارای کارکردی خاص و متفاوت هستند که می‌توان با استفاده از آن‌ها تغییرات گوناگونی را بر روی فیدها اعمال کرد. این ماژول‌ها در 8 دسته تقسیم‌بندی شده‌اند که با کلیک روی هر کدام، توضیحات مربوط به آن را در ستون زیرینش مشاهده خواهید نمود.

2- میزکار: منظور قسمت شطرنجی است که تمام کارهایتان در آن بخش انجام خواهد شد. در این بخش می‌توانید ماژول‌های مختلف را به هم متصل کنید، اطلاعات را وارد نمایید و از آن‌ها خروجی تهیه کنید. تمام کارهایی که در این میز کار انجام می‌گیرد، با استفاده از قابلیت بکش و ولش امکان‌پذیر است که برای کاربر بسیار ساده و آسان می‌باشد.

3- رفع اشکال: اصلی‌ترین کار این قسمت، نشان دادن وضعیت و نتیجه‌ی خروجی مورد نظر شماست که می‌توانید نتیجه‌ی نهایی پایپ خود را مشاهده کنید و اگر اشکالی داشت آن را مرتفع سازید. با کلیک بر روی هر یک از منوهای باز شونده، امکان دیدن اطلاعات ریزتری از جمله لینک، عنوان، توضیحات، موضوع و زمان انتشار مطلب را نیز خواهید داشت.

حال که با رابط کاربری یاهو پایپز آشنا شدید، می‌خواهیم یک کار ساده انجام دهیم و فید چند سایت مختلف را با یکدیگر ترکیب کنیم.

برای این کار از ستون سمت چپ، منوی باز شونده‌ي Sources را گسترش دهید و گزینه‌ی Fetch Feed را به داخل میز کار بکشید یا بر روی علامت (+) کلیک کنید تا به میزکار اضافه شود.

این ماژول از طریق فید، اطلاعات ورودی ما را دریافت می‌کند. پس باید آدرس فیدهای مورد نظر خود را در کادر موجود وارد نماییم. (با کلیک روی URL+ هر اندازه که بخواهید می‌توانید کادر جدید اضافه کنید.)

پس از اینکه فیدهای مورد نظر را وارد کردید، باید از آن‌ها خروجی تهیه کنیم. برای این کار کافی است تا ماژول fetch feed را توسط یک لوله به ماژول pipe output متصل نماییم. بر روی یکی از گره‌ها (دایره‌های سفید) کلیک کرده و آن را به سمت دیگری بکشید تا لوله‌ی متصل شده، روشن شود و اتصال برقرار گردد. (برای قطع ارتباط تنها کار لازم این است که لوله را بکشید و در فضای میزکار رها کنید.)

روی Pipe Output کلیک کنید تا در Debugger خروجی نهایی شما نمایش داده شود و از صحت آن مطلع شوید.

کار ساختن پایپ شما تمام است. از بخش بالای صفحه، روی گزینه‌ی Save کلیک کنید و یک نام برای آن برگزینید تا ساخته‌ی شما ذخیره شود. برای مشاهده‌ی عملکرد پایپ خود، ایجاد تغییرات، دریافت خروجی فید، اشتراک‌گذاری و کارهای دیگر، باید به Run pipe بروید تا به این امکانات دسترسی پیدا کنید.

یاهو پایپ به طور پیش‌فرض یک آدرس طولانی به هر پایپ اختصاص می‌دهد که می‌توانید از همان بخش run pipe آن را مطابق میل خود تغییر دهید.

لوله‌های وب فارسی

کاربران ایرانی هم تا حدی از این سرویس استفاده کرده‌اند و پایپ‌های مفید و کارآیی ساخته‌اند که هر کدام به نوبه‌ی خود می‌توانند جالب باشند. در زیر به معرفی چند مورد از این پایپ‌ها و نحوه‌ی ساخت آن‌ها می‌پردازیم که البته با رفتن به لینک مطلب، می‌توانید اطلاعات کامل‌تری از آن را به دست آوردید.

• نویسنده‌‌ی وبلاگ شیدا با استفاده از یاهو پایپ، لینک‌های دلیشیز موجود در فیدبرنر بعضی وبلاگ‌ها را جدا کرد تا فقط یک خروجی خالص از فید مطالب آن‌ها را داشته باشد. او در بین راه ورودی و خروجی از ماژول filter استفاده کرد تا بتواند لینک‌های دلیشیز را از فید اصلی جدا کند. شرح این لوله‌کشی را اینجا بخوانید.

•مهدی ولیخانی با استفاده از این سرویس و ماژول unique، لینک‌های تکراری share شده‌ای توسط دوستانش در گوگل‌ریدر را غربال کرد تا دیگر در گوگل‌ریدرش مطالب تکراری را که چندین نفر آن‌ها را share کرده‌اند نبیند. شرح ماجرا را اینجا ببینید.

• کوورش اسلام‌زاده از آن برای ساخت یک بلاگرول استفاده کرده است که می‌توان از آن در وبلاگ خود استفاده کرد و از به روز شدن وبلاگ‌ها مطلع شد. کوروش اینجا توضیح داده است.

مشاهده کردید که یاهو پایپز از قابلیت‌های بالایی برخوردار است که این امکان را به ما می‌دهد تا به راحتی ایده‌های خود را عملی کنیم، اما به نظر می‌رسد که نتوانسته آن‌چنان که باید و شاید جایگاه خوبی در دنیای اینترنت برای خود دست و پا کند و برای کاربران بسیار ناشناخته باقی مانده است.

اگر علاقه به استفاده از این سرویس دارید و دوست دارید چیزهای بیشتری از آن یاد بگیرید، به محبوب‌ترین پایپ‌های یاهو در این آدرس http://pipes.yahoo.com/pipes/pipes.popular سری بزنید. مشاهده و نحوه‌ی کارکرد و آشنایی هر چه بیشتر با عملکرد ماژول‌های مختلف، چیزی است که شما را در استفاده از یاهو پایپز توانمند می‌سازد.

خواندن دو مطلب آموزشی از کوروش اسلام‌زاده و مهدی ولیخانی، با عنوان «یاهو پایپ به زبان ساده» و «آموزش استفاده از یاهو پایپ» می‌تواند درک شما را در به کارگیری ماژول‌ها و نحوه‌ی پیاده‌سازی آن‌ها بالا ببرد.